Hirfanlı HES Yerli Teknolojiyle Güçleniyor
Hirfanlı HES, yerli teknolojiyle yenileniyor. Türbin verimliliği artacak, santralin ömrü uzayacak.
Ankara’nın Bala ilçesinde bulunan Hirfanlı Hidroelektrik Santrali (HES), yaklaşık 67 yıldır sürdürdüğü elektrik üretimine yerli teknolojiyle yapılan kapsamlı bir modernizasyonla devam ediyor. 1959’da ilk üniteleri devreye giren santral, toplam 128 megavat kurulu güce sahip dört ünitesiyle bugüne dek yaklaşık 17 milyar 205 milyon kilovatsaat elektrik üretti.
Yerli Teknolojiyle Verimlilik ve Ömür Artışı
Rehabilitasyon çalışmalarıyla santralin türbin verimliliğinin yüzde 87,9’dan yüzde 94,15’e çıkarılması hedefleniyor. Bu artış, aynı miktarda su kullanarak yıllık yaklaşık 15 gigavatsaat ek elektrik üretimi sağlayacak. Elde edilecek bu kapasite artışı, yaklaşık 10 bin ek konutun yıllık enerji ihtiyacını karşılayabilecek düzeyde bulunuyor.
Proje, HES teknolojilerinde yüzde 92’lik yerlilik oranıyla dikkat çekiyor. TEMSAN türbin tasarımı, EÜAŞ Jeneratör Fabrikası’nın jeneratör yenileme çalışmaları ve EÜAŞ’ın kontrol/otomasyon sistemleri projede yer alıyor. Kritik bileşenlerin geliştirilmesinde TÜBİTAK MAM da görev alıyor.
Bu modernizasyon, yabancı tedarikçilere olan lisans ve güncelleme bağımlılığını azaltmayı amaçlıyor. Kapsamlı yenileme sonrası santralin ekonomik ömrünün en az 40-50 yıl daha uzatılması planlanıyor. İlk ünitenin rehabilitasyonunun bu yıl sonunda tamamlanması öngörülüyor.
Türkiye’nin ilk yüzde 100 yerli türbinine 1983’te ev sahipliği yapan Hirfanlı HES, rehabilitasyonun ardından Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği kriterlerini karşılayacak. Tesisin şebeke dengeleme ve frekans düzenleme hizmetlerine katkı sunması bekleniyor.
Kaya: Verim Kayıpları Giderilecek
EÜAŞ Hidrolik Santraller Daire Başkanı Gökhan Kaya, rehabilitasyonun santralin verimliliğini artırmayı ve ömrünü uzatmayı hedeflediğini belirtti. Zamanla ekipmanların yaşlanmasıyla ortaya çıkan verim kayıplarının giderileceğini ifade etti.
Kaya, normalde yüzde 90 verimle tasarlanan türbinlerin son ölçümlerde yüzde 87 civarına düştüğünü, yeni tasarımlarla rehabilitasyon sonrası ünitenin yüzde 94 verimle çalışmasının beklendiğini söyledi. Tamamen yerli ve milli imkanlarla yürütülen projenin yüzde 92 yerlilik oranına sahip olacağını vurguladı.
Hirfanlı HES’in 1959’dan bu yana yaklaşık 17 milyar 205 milyon kilovatsaat elektrik ürettiğini ve yıllık ortalama 250 milyon kilovatsaat üretimle yaklaşık 160 bin hanenin enerji ihtiyacını karşıladığını aktardı. Kaya, Kızılırmak Havzası’ndaki yağışların rezervuar alanında ciddi yükselişe neden olduğunu ve bu artışın devam etmesinin beklendiğini sözlerine ekledi.
Yorum Yap