Emtia Piyasası Savaş ve Siyasi Gerilimlerin Etkisinde Şekillendi

Tamamlanan haftada emtia piyasaları, ABD-İran geriliminin yarattığı jeopolitik riskler ve Orta Doğu kaynaklı enerji arzı endişeleriyle şekillendi. Bu risklerin enflasyon ve faiz beklentilerine yansıması, fiyatlamalarda belirleyici rol oynadı.

Hafta başında ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağına dair mesajları ve ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell’ın temkinli açıklamaları piyasalarda geçici bir iyimserlik yarattı. Ancak hafta sonuna doğru Trump’ın söylemlerini sertleştirmesi, enerji fiyatları ve tahvil faizlerinde artışa neden olarak varlık fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.

Analistler, jeopolitik gelişmelerin yanı sıra küresel enflasyon ve faiz beklentileri üzerindeki makroekonomik verilerin etkisine dikkat çekerek, gelecek haftanın ABD enflasyon ve büyüme verileri ile Fed tutanaklarına odaklanacağını belirtti.

Siyasi Açıklamalar ve Para Politikası Beklentileri

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’daki açıklamasında İran’daki askeri hedeflerin büyük ölçüde tamamlandığını ve süreci kısa sürede sonlandıracaklarını ifade etti. Trump, “Amerika’nın tüm askeri hedeflerini çok kısa bir süre içinde tamamlama yolundayız ancak önümüzdeki 2-3 hafta içinde onlara çok sert bir darbe indireceğiz” dedi.

Fed Başkanı Jerome Powell ise Orta Doğu’daki gelişmelere karşı para politikasında “bekle-gör” yaklaşımını benimsemek için uygun bir konumda olduklarını belirtti. Powell, enflasyon beklentilerinin iyi çıpalanmış göründüğünü, iş gücü piyasasındaki aşağı yönlü risklerin düşük faizleri gerektirdiğini, ancak enflasyondaki yukarı yönlü risklerin faiz indirimlerini sınırlayabileceğini vurguladı.

Powell, bu iki hedef arasındaki gerilime dikkat çekerek, zorlu bir dönemde oy birliği beklemenin yanıltıcı olabileceğini dile getirdi.

Makroekonomik Veriler Karışık Sinyaller Verdi

Makroekonomik veriler cephesinde, ABD’de şubat ayı JOLTS açık iş sayısı 6 milyon 882 bine inerek beklentilerin altında kaldı. İşe alım sayısındaki 498 binlik azalışla 4 milyon 849 bine gerilemesi, iş gücü piyasasındaki kırılganlığın sürdüğüne işaret etti.

Ancak haftanın sonunda açıklanan mart ayı tarım dışı istihdam verisinin beklentileri aşması ve işsizlik oranının gerilemesi, faiz indirimi beklentilerini sınırladı. ABD’de tarım dışı istihdam mart ayında 178 bin artış gösterirken, işsizlik oranı yüzde 4,4’ten yüzde 4,3’e indi.

Bu gelişmelerin ardından ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,32 seviyesine çıkarken, dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 100 puana indi.

Değerli Metallerde Yükseliş Gözlendi

Tamamlanan haftada değerli metaller, dört haftalık düşüş serisinin ardından altın öncülüğünde yükselişe geçti. Hafta başında Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılabileceğine dair haberler jeopolitik risk algısını azaltarak değerli metalleri destekledi. Büyük merkez bankalarının para politikalarında daha yumuşak bir seyir izleyebileceğine yönelik beklentiler de fiyat artışını güçlendirdi.

Ancak hafta sonuna doğru Trump’ın sertleşen açıklamaları bu yükseliş ivmesini sınırladı. Bu gelişmelerle gümüş yüzde 4,7, platin yüzde 6,9, paladyum yüzde 9,2 ve altın yüzde 4,1 oranında değer kazandı.

Baz Metallerde Arz Güvenliği ve Maliyet Baskısı Öne Çıktı

Baz metallerde fiyatlamaların ana eksenini enerji maliyetleri, arz güvenliği ve sanayi zincirindeki belirsizlikler oluşturdu. İran’ın Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki tesislere yönelik saldırıları, alüminyum tarafında arz sıkışıklığı endişelerini artırdı.

Körfez Bölgesi’nin küresel alüminyum arzındaki payı, fiziki piyasadaki kaygıları yükseltti. Analistler, Körfez ülkelerinin Çin dışı küresel alüminyum ihracatındaki yaklaşık yüzde 18’lik payı nedeniyle bölgedeki her aksamanın Batı sanayisi için daha güçlü sonuçlar doğurabileceğini belirtti.

Bakır, çinko ve kurşunda ise maliyet baskıları ve stok dinamikleri öne çıktı. Çin’de mart ayı imalat PMI verisindeki toparlanma talep yönlü destek sağlasa da piyasa katılımcıları bu yükselişleri arz ve lojistik kaynaklı fiyatlama olarak değerlendirdi.

Baz metallerde bakır yüzde 4,5, çinko yüzde 5, alüminyum yüzde 5,4 ve kurşun yüzde 2,3 artarken, nikelde yüzde 0,6 gerileme yaşandı.

Enerji Grubunda Hürmüz Boğazı Etkisi Belirleyici Oldu

Enerji grubunda haftanın ana belirleyicisi, Orta Doğu’daki arz kesintileri ve Hürmüz Boğazı çevresindeki taşımacılık riskleri oldu. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, bölgede kaybedilen petrol arzının 12 milyon varili aştığını ve nisandaki kayıpların mart ayının iki katına çıkabileceğini bildirdi.

Birol, jet yakıtı ve dizel başta olmak üzere ürün piyasalarındaki sıkışıklığın önce Asya’da, ardından Avrupa’da daha belirgin hissedileceğini öngördü. Analistler, petrol piyasasındaki seyrin büyük ölçüde Hürmüz Boğazı’ndaki akışların normale dönme hızına, enerji altyapısına yönelik hasarın artıp artmayacağına ve büyük tüketici ekonomilerin stratejik rezerv adımlarına bağlı olacağını belirtti.

Haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,2 artarken, doğal gazın MMBtu fiyatı yüzde 6,4 geriledi.

Tarım Emtialarında Enerji ve Lojistik Maliyetleri Etkili Oldu

Tarım emtia piyasalarında ise enerji maliyetleri, lojistik sorunlar ve girdi fiyatları belirleyici oldu. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün (FAO) Gıda Fiyat Endeksi mart ayında aylık bazda yüzde 2,4 yükselerek Eylül 2025’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Tahıl fiyatları yüzde 1,5 artış gösterirken, buğday fiyatlarındaki yükselişte ABD ve Avustralya’daki olumsuz ürün tahminleri etkili oldu. Bitkisel yağ fiyatları yüzde 5,1 ve şeker fiyatları yüzde 7,2 arttı. FAO, savaşın 40 günü aşması halinde yüksek enerji ve gübre maliyetlerinin gelecek yılın ekim kararlarını etkileyebileceği uyarısında bulundu.

Bu gelişmelerle pirinç yüzde 1,3 ve soya fasulyesi yüzde 0,3 artarken, buğday yüzde 1,2 ve mısır yüzde 2,2 geriledi. Kahve tarafında ise yüksek çekirdek maliyetleri ve zayıf talep görünümü öne çıktı.

Pamuk yüzde 2 artarken, şeker yüzde 5,1 ve kahve yüzde 1,9 düşüş gösterdi. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı yüzde 2,7 yükselişle tamamladı.

• #ABD İran
• #Emtia