DOA Sistemi İçecek Ambalajı İthalatını Yüzde 40 Azaltacak
TÜÇA Başkanı Öztürk, yeni DOA Sistemi ile Türkiye’nin içecek ambalajı ham maddesi ithalatında yüzde 35-40 azalma öngördüklerini açıkladı. Sistem, çevresel faydaların yanı sıra cari açığa da önemli katkı sağlayacak.
Türkiye’de her yıl yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının atık haline geldiğini belirten TÜÇA Başkanı Öztürk, bu ambalajların geri kazanılamamasıyla doğal kaynakların tüketildiğini ve ekonominin ham madde kaybettiğini söyledi. Öztürk, bu soruna çözüm olarak geliştirilen Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DOA) ile içecek ambalajı ham maddesi ithalatında yüzde 35-40 azalma öngördüklerini açıkladı.
Basın toplantısında konuşan Öztürk, DOA Sistemi’nin üreticiden tüketiciye, iade noktalarından geri dönüşüm tesislerine kadar tüm süreci dijital olarak takip ettiğini belirtti. Bu sayede yüksek kaliteli ikincil ham maddelerin yeniden üretime kazandırıldığını vurguladı.
Sistem Yaygınlaşıyor Katılım Artıyor
Ulusal entegrasyon sürecinin planlandığı gibi ilerlediğini kaydeden Öztürk, sistemin tam kapasiteye ulaşmasıyla ham madde ithalatında önemli bir azalma beklediklerini ifade etti. Şu ana kadar 482 yetkilendirilmiş içecek üreticisinin sisteme dahil olduğunu bildirdi. Sistemde kayıtlı ambalajlı içecek sayısının 3 bin 673’e ulaştığı bilgisini verdi.
İlk 10 günde yaklaşık 20 milyon ambalajın vatandaşlar tarafından sisteme iade edildiğini aktaran Öztürk, mobil uygulamaya kayıtlı kullanıcı sayısının 2 milyonu geçtiğini söyledi. Vatandaşlar, DOA logolu ambalajları depozito iade makineleri veya manuel noktalara teslim ederek her ambalaj için 1 lira teşvik bedeli alabiliyor.
Sistemin yaygınlaştırılması çalışmaları kapsamında yaklaşık 2 bin 500 depozito iade makinesiyle başladıklarını belirten Öztürk, ülke genelinde 20 bin makine kurulmasını hedeflediklerini açıkladı. Ayrıca, 2026 sonuna kadar en az 10 bin, 2027 sonuna kadar ise yaklaşık 30 bin manuel iade noktasına ulaşılması planlanıyor.
Marketler, bakkallar, büfeler, oteller, restoranlar ve kafeler de yıl sonuna kadar kademeli olarak sisteme entegre edilecek.
Finansman ve Çevresel Faydalar
DOA Sistemi’nin kamu bütçesinden finanse edilmediğini belirten Öztürk, finansmanın genişletilmiş üretici sorumluluğu modeli kapsamında firmaların ödediği depozito katılım bedelleriyle sağlandığını kaydetti. Devletin bu sistemde düzenleyici ve denetleyici otorite konumunda bulunduğunu ifade etti.
Sistemin aynı zamanda yeni bir teknoloji ve hizmet ekosistemi oluşturduğunu vurgulayan Öztürk, 6 yerli depozito iade makinesi üreticisinin sahada aktif çalıştığını ve saha operasyonlarında 21 yetkilendirilmiş operatörün görev yaptığını belirtti. Bu sayının 35’e ulaşması bekleniyor.
DOA Sistemi’nin çevresel faydalarının yanı sıra sanayinin rekabet gücünü de artıracağını ifade eden Öztürk, Avrupa Birliği’nin Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü’ne uyumu kolaylaştıracağını söyledi. Sistem tam kapasiteye ulaştığında yaklaşık 37 bin ton sera gazı emisyonunun azaltılması, 1,3 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu sağlanması ve 3,6 milyon varil petrol kullanımının önlenmesi hedefleniyor.
Geri kazanılan her 20 içecek ambalajının yaklaşık 1 dolar tutarında ithal ham madde ihtiyacını ortadan kaldıracağı hesaplanırken, sistemin cari açığa yıllık en az 600 milyon dolar doğrudan katkı sağlaması öngörülüyor. Elde edilecek yüksek kaliteli geri dönüştürülmüş PET, cam ve alüminyumun sanayinin dışa bağımlılığını azaltması bekleniyor.
Yorum Yap